Νίκος Σταμπάκης

Από τη
Ρουλέτα των πόλων
1.

Ο επίδοξος πολεοδόμος είχεν από καιρού εγκατασταθεί εντός υπογείου διαβάσεως, όπου στις σκαλισθείσες εσοχές περιέχονταν ζεύγη εναλλακτικά υποδημάτων και όπου τα τοιχώματα, αργιλώδη, έφεραν οδηγίες χρήσεως του ανωτέρου υποστρώματος, εκείνου που έμελλε εν καιρώ να εκκολάψει λίθους της πόλεως θεμελίους. Οι εν λόγω οδηγίες, παρά ταύτα, αποτελούνταν από λογής πρωτοφανή ιδεογράμματα, που μάλιστα καθίσταντο αναγνώσιμα μόνον τη βοηθεία περαιτέρω οδηγιών, περικλειομένων εντός των κοιλοτήτων στα πρωταρχικά στοιχεία ούτως ώστε –και αυτή εξάλλου ήταν η πλέον ανεξήγητη άποψη του όλου εγχειρήματος– τα τελευταία έμοιαζαν βάσει του σχήματός τους (αν όχι και της χρηστικής αξίας που αυτό υπαινισσόταν) να έχουν καταρτισθεί ακριβώς υπό το πρίσμα της μελλοντικής φιλοξενίας των ίδιων αυτών των ερμηνευτικών σχεδιασμάτων. Επρόκειτο, εννοείται, περί σχεδιασμάτων μόνον, καθώς τα σχήματά τους δεν παρέπεμπαν μήτε αυτά σε οποιοδήποτε εκ των εισέτι γνωστών αλφαβήτων, αποτελούντα μόνον πιθανές, κατά το δυνατόν, αναπαραστάσεις των ήδη κατ’ ουσίαν εικονοπλαστικών προτέρων –μα ήσαν τέτοιες τάχα;– παραστάσεων.

Κατά τη διάρκεια μίας εκ των καθημερινών επιθεωρήσεών του –μίας μόνης μα επαναληπτικής, όπως η παρουσία τραπουλοχάρτου στο ίδιο χέρι σε αλλεπαλλήλους γύρους κι η επακόλουθη απόρριψή του–, ο πολεοδόμος ανεκάλυψε διεσπαρμένα, κατά το μήκος των διαδρόμων, θραύσματα αμφορέων, ηλικίας (εάν βεβαίως η κρίση του επιστήμονος παρέμενε αξιόπιστη σε πείσμα της «φθινούσης κράσεώς» του) άνω των τεσσάρων εκατομμυρίων ετών. Ωστόσο έσπευσε πάραυτα να προσθέσει, το ζήτημα δεν εξαντλείτο εκεί. Διότι μόλις την προηγουμένη το ανακαλούσε α(ο)ρίστως• είχε διαγράψει την αυτήν ακριβώς διαδρομή, δίχως εν τούτοις να παρατηρήσει μήτε το παραμικρόν τεκμήριο προτέρου ανθρωπίνου παρουσίας. Παράδοξες εξαίφνης εικασίες –που ο ίδιος αντιμετώπιζεν, άμα τη εμφανίσει τους, ως ψήγματα εναπομείναντα της νεανικής του παρελθούσας πλέον δεισιδαιμονίας– κατέλαβαν αυθωρεί τις πλέον παραμεληθείσες διόδους της διανοίας του. Εξάλλου η πιθανότης να είναι η μνήμη του επίπλαστη, πρόσφατη όσο και αυτό ακόμη το τηλαυγές και φωνοφόρο σύμπαν, και να είναι των αμφορέων τα θραύσματα εξίσου απατηλά• η υποψία ότι άνωθεν της οροφής ουδεμία αλήθεια υφίστατο μηδέ και μύθος μετά του οποίου να ταυτισθεί• η πιθανότητα κι η υποψία αυτή τού προξενούσαν μόνο μια σύντομη –πεντάλεπτη περίπου– «τάσιν ενατενίσεως». Κατόπιν ανεσήκωνε τους ώμους κι επανερχόταν στις συνήθεις ασχολίες του. Η ύπαρξη εξάλλου των εποίκων ουδόλως τον αφορούσε. Η πόλη δεν ήταν παρά μια δυνατότητα εντός της δομικής του αναλγησίας, παντελώς ανεξάρτητη πάσης παρουσίας. Η πόλη είχε εξ ολοκλήρου εγγραφεί εντός των οδηγιών, εισέτι ακαταλήπτων. Η αποκρυπτογράφηση, που αποτελούσε πλέον το μόνον του καθήκον, δεν θα υπαγόταν ασφαλώς σε περιορισμούς χρονικής ή άλλης φύσεως. Ο –επίδοξος– πολεοδόμος ασχολείτο καθημερινώς με τη διαδικασία λείανσης των ιδεογραμμάτων, έως τελικής εξαγωγής εννοίας ή και αφανίσεως ολοκληρωτικής.

Άλλοτε πάλι έβλεπε κάποιον συγκεκριμένο και συγκοπτόμενο ρυθμό να εξελίσσεται μέχρις το πέρας των στοιχείων. Του δινόταν η εντύπωση ότι τα τελευταία αυτά είχαν καταρτισθεί σε διάφορες χρονικές περιόδους και εν συνεχεία τοποθετηθεί εις την παρούσα ακολουθία τους, μάλιστα κατά τρόπον εν μέρει αυθαίρετο και εν μέρει συμμορφούμενο «προς τας επιταγάς ατέγκτου αιτιότητος». Θαρρούσε ότι η αληθής ουσία των σχημάτων –εκείνη ακριβώς, που αιμάτωναν εις μάτην προκειμένου να διαυγάσουν οι άλλοι γραφικοί χαρακτήρες– ήσαν οι ίδιοι, αυτοί οι εαυτοί τους• ότι η χρονική σειρά καταγραφής τους έμελλε να παραμείνει διαπαντός κρυπτή και, όσο η ναυτία γινόταν ανυπόφορη, τόσο κι αυτά να εποικηθούν λακτίζαν. Ας γίνει, ας γίνει το λοιπόν! έκραζεν όλος λαύρα, πεισματικά χαράσσοντας με σουγιά το περίγραμμα κι εν συνεχεία νεύοντας προς το ανώτερο υπόστρωμα, αυτό που επρόκειτο εν καιρώ να εκτελεί τα χρέη υποβολέως, ενώ οι αιώνες θα εκτελούσαν και αυτοί τη φάρσα τους εις βάρος γενεών επερχομένων.

Artwork: Ingrid dee Magidson

Ο Νίκος Σταμπάκης είναι θεωρητικός του κινηματογράφου και μεταφραστής. Έχει εκδώσει τα βιβλία Το Μπαούλο με τις μπίλιες (2007), Η Νύχτα των αποκρίσεων (2009), Το Άλας των ηφαιστείων (2010) και τα δύο πρώτα μέρη της τριλογίας Οι Αναπόφευκτοι (2012), Το Διπλό δωμάτιο (2014) (τρίτο μέρος Η Νεραϊδονονά, υπό έκδοση 2015-6), όλα στις εκδόσεις Φαρφουλάς. Έχει επιμεληθεί και μεταφράσει τη μοναδική ανθολογία ελληνικού υπερρεαλισμού στην αγγλική γλώσσα (University of Texas Press, 2008) και έχει μεταφράσει στα ελληνικά πολλά βιβλία, κυρίως από το χώρο του υπερρεαλισμού και της φαντασιακής γραφής. Ανήκει στη συντακτική ομάδα του περιοδικού Κλήδονας.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s